Bereken Maximaal Tilgewicht Online

Auteur: Homepage van Grady Russell
Bewerking en toelichting: Paul Ulenbelt, Jan Verhagen, Margreet Pasman, Dick van Swieten

Laatste update: 5 december 2002

Wat zegt de arbowet over tillen?
NIOSH-methode: wettelijke norm of niet?
Zelf berekenen maximaal tilgewicht
Toelichting op de NIOSH-berekening
Meer informatie

Wat zegt de Arbowet over tillen?

Tillen is een vorm van fysieke (lichamelijke) belasting. In het arbobesluit staat daarover het volgende:

"De arbeid wordt zodanig georganiseerd, de arbeidsplaats wordt zodanig ingericht, een zodanige productie- en werkmethode wordt toegepast of zodanige hulpmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen, worden gebruikt, dat de fysieke belasting geen gevaren met zich kan brengen voor de veiligheid en de gezondheid van de werknemer. "(Arbobesluit artikel 5.2)

Niosh-methode: wettelijke norm of niet?

Op grond van wetenschappelijke onderzoeken komt het Amerikaanse Instituut voor Veiligheid en Gezondheid (National Institute of Occupational Safety and Health= NIOSH)) tot de conclusie dat in de meest optimale situatie maximaal 23 kg mag worden getild. Dit om gezondheidsschade te voorkomen.

Dit maximum gewicht geldt dus als gewerkt wordt onder optimale omstandigheden.Bij minder goede tilomstandigheden (hoogteverschillen, draaien tijdens het tillen enz.) zal het maximaal tilgewicht verder dalen.

De NIOSH-methode is een rekenmethode waarmee kan worden berekend hoeveel kilogram in een bepaalde situatie mag worden getild. Dit wordt ook wel het aanbevolen gewicht genoemd.
Wanneer het aanbevolen gewicht kleiner is dan het gewicht dat daadwerkelijk wordt getild bestaat er een risico op gezondheidsschade.
Dit wordt berekend met de tilindex. De tilindex is daarom een zogenaamde risico-indicator.

De tilindex wordt berekend door het gewicht wat daadwerkelijk wordt getild te delen door het aanbevolen gewicht. De tilindex mag niet boven de 1 uitkomen. Komt de tilindex wel boven de 1 uit dan neemt het risico op klachten aan het bewegingsapparaat (botten, spieren, gewrichten) toe.

Werkgeversorganisaties in Nederland verzetten zich fel tegen deze norm.
Er is mede daarom nog steeds geen wettelijke Nederlandse til-norm van kracht.

Maar de Arbeidsinspectie hanteert de NIOSH-methode wel bij haar inspecties. Er zijn dan drie mogelijkheden:

  1. Tilindex 1 of lager

    Ligt de til-index van de NIOSH methode op 1 of minder, dan is er niets aan de hand.

  2. Tilindex tussen 1 en 2

    Wordt de norm tot een factor twee overschreden (tilindex tussen 1 en 2), dan wordt door de Arbeidsinspectie van de werkgever verwacht dat hij binnen afzienbare tijd maatregelen treft.

  3. Tilindex hoger dan 2

    Bij een overschrijding van meer dan twee (tilindex hoger dan twee) wordt door de Arbeidsinspectie onmiddellijke aktie geëist.

De rechter heeft inmiddels ook in hoger beroep uitgesproken dat de NIOSH-methode momenteel dé gezondheidskundige norm voor gezond en veilig tillen is. Daarmee geldt deze norm voor de wet als 'stand der techniek' en is het ingrijpen van de Arbeidsinspectie ook juridisch goedgekeurd.

Ook FNV Bondgenoten is van mening dat NIOSH-methode voor tillen de standaard moet zijn, een standaard die bij voorkeur als wettelijke tilnorm moet worden vastgelegd.

 

Op deze pagina heeft u de mogelijkheid om online met de NIOSH-formule het maximale gewicht voor een tilsituatie te berekenen.

 Het maximaal te tillen gewicht is in de gunstigste situatie 23 kg. In minder gunstige situaties moeten correctiefactoren worden toegepast op de last, zowel bij het begin als het einde van de tilhandeling. 
Stap 1: na invoering van het gemiddeld te tillen gewicht in de taak moeten de diverse eigenschappen van de tilsituatie worden ingevoerd.
Stap 2: de formule berekent vervolgens het maximaal te tillen gewicht, gegeven de diverse eigenschappen.
Stap 3: tenslotte geeft de formule de Til-Index: de verhouding tussen het te tillen gewicht en het aanbevolen maximale gewicht, waarbij rekening wordt gehouden met de eigenschappen van de til-taak.

Aan de hand van de Til-Index en de correctiefacotoren kan bepaald worden welke aspecten van de taak aanpassing behoeven. 


 
Stap 1: Invoeren van de taakeigenschappen (Toelichting)
Gewicht
(kg)
 
Gemiddeld
Maximum
 
Positie
Begin
(cm)
Horizontaal
Verticaal
 
Positie
Eind
(cm)
Horizontaal
Verticaal
 
Hoek
(graden)
 
Begin
Eind
 
Til
Frequentie
(n/min)
 
 
 
 
Duur
(uur)
 
 
 
 
 
Contact
met object
Beslisschema
 
Goed 
Gewoon 
Slecht 
 
 
Stap 2: Uitkomsten formule (Toelichting)
 

Begin:

 

Maximum
tilgewicht:

 
23x

Hf
x

Vf
x

Df
x

Af
x

Ff
x

Cf
=

 
kg

 
 
 

Eind :

 

Maximum
tilgewicht:

 
23x

Hf
x

Vf
x

Df
x

Af
x

Ff
x

Cf
=

 
kg

 
 
Stap 3: Berekening de Til-index (Toelichting)
Bij een Til-index kleiner dan 1 is er een goede situatie.
 

Begin:

Til-index = 

 

Eind:

Til-index = 

Toelichting Bereken Tilnorm Online

 
Toelichting Stap 1: Invoeren van de taakeigenschappen.
Gemiddeld Gewicht 
Het gemiddelde gewicht van de last over de totale duur van de tilarbeid. 
Maximum Gewicht 
Het maximum gewicht van de last over de totale duur van de tilarbeid. Deze waarde wordt in de berekening niet gebruikt. Om het maximale risico te bepalen moet deze waarde ingevoerd worden bij Gemiddeld Gewicht. 
Positie Begin(zie figuur 1) 
Horizontaal 
Horizontale afstand van het middelpunt tussen de enkels tot de last in handen bij het begin van de tilhandeling. 
Verticaal 
Verticale afstand van de vloer tot de last in handen bij het begin van de tilhandeling. 
Positie Eind (zie figuur 1) 
Horizontaal 
Horizontale afstand van het middelpunt tussen de enkels tot de last in handen bij het einde van de tilhandeling. 
Verticaal 
Verticale afstand van de vloer tot de last in handen bij het einde van de tilhandeling. 
Hoek 
Begin 
De hoek die de last maakt ten opzichte van de lijn recht vooruit getrokken tussen de voeten bij het begin van de tilhandeling. (zie figuur 1
Eind 
De hoek die de last maakt ten opzichte van de lijn recht vooruit getrokken tussen de voeten bij het einde van de tilhandeling. (zie figuur 1
Til Frequentie 
Het aantal maal tillen per minuut gemeten over een periode van 15 minuten. 
Duur 
Aantal uren dat de tilhandelingen plaats vindt. 
Contact met object 
Zie Beslisschema voor de bepaling van Goed, Gewoon of Slecht. 
Bereken 
Na invoering van de eigenschappen volgt uitkomst van de berekening in stap 2.
Reset 
Zet alle waarden op 0. 
Toelichting Stap 2: Uitkomsten formule.
De NIOSH-formule luidt: Maximum tilgewicht = 23 x Hf x Vf x Df x Af x Ff x Cf (in kg)

Waarin: 
Horizontale factor (Hf) 
Afhankelijk van de horizontale afstand (H) van het middelpunt tussen de enkels tot de handen bij het begin en einde van de tilhandeling. (zie figuur 1) 
Hf = 25 / H (in cm). 
De grenzen voor de horizontale afstand zijn <25 cm en >63 cm. De meeste lasten dichterbij dan 25 cm kunnen niet getild worden zonder hinder van het lichaam (Hf blijft 1). Lasten op een afstand van meer dan 63 cm kunnen doorgaans niet getild worden zonder uit balans te raken (Hf wordt 0). 
Verticale factor (Vf) 
Afhankelijk van de verticale afstand (V) van de vloer tot de handen bij het begin en einde van de tilhandeling. (zie figuur 1)
Vf = 1 - 0.003 * abs[V - 75] (in cm) 
De grenzen voor de verticale afstand zijn <0 cm en >175 cm. (Vf wordt in beide gevallen 0). 
Verplaatsingsfactor (Df) 
Afhankelijk van de verticale reisafstand (D) van de last tussen begin en einde van de tilhandeling. 
Df = 0.82 + 4.5/D (in cm) 
Als de last minder dan 25 cm verplaats wordt blijft Df = 1. 
Assymmetriefactor (Af) 
Afhankelijk van de hoek (A) die de last maakt ten opzichte van de lijn haaks op de lijn tussen de voeten aan het begin en aan het einde van de tilhandeling. (zie figuur 1)
Af = 1- 0.0032 * A 
De grens voor maximale draai-ingshoek ligt bij meer dan 135 graden (Af wordt 0). 
Frequentiefactor (Ff) 
Afhankelijk van het aantal maal tillen per minuut, de duur van de tilarbeid en de vertikale positie van de last.

Zie tabel voor waarden van Ff. 
Contactfactor 
Afhankelijk van de aard van het contact met de last en de verticale positie worden correctiefactoren voor een goed, gewoon of slecht contact toegepast. Zie beslisschema. 
Toelichting Stap 3: Uitleg van Til-Index (TI).
  • De Til-Index is een schatting van de fysieke belasting die verband houdt met de tiltaak. TI is de verhouding tussen het te tillen gewicht en het aanbevolen maximale tilgewicht. 
  • Tiltaken met een TI groter dan 1 betekenen een verhoogd risico voor een groot deel van de beroepsbevolking. 
  • De TI kan gebruikt worden voor beoordeling van de mate van fysieke belasting van de tiltaak. Hoe groter TI, hoe groter het risico op rugklachten. 
  • De TI kan gebruikt worden om prioriteiten te bepalen voor het ergonomisch herontwerpen van til-taken. Hoe groter TI , hoe groter de noodzaak tot herontwerp. 
  • De correctie-factoren kunnen gebruikt worden om specifike taak-gebonden problemen te identificeren. Correctie- factoren van 1 representeren de beste situatie. 
  • Als de taak-variablen niet veranderd kunnen worden kan het aanbevolen maximale tilgewicht gebruikt worden als indicatie om de til-last te verlagen. 
  • Als de hoogte van TI toeneemt, neemt het risico voor de individuele werknemer toe, en een groter percentage van de werknemers-populatie zal rug-klachten ontwikkelen. De relatie tussen TI en percentage klachten is niet bekend. Het is niet mogelijk om de exacte maat van het risico voor een individuele werknemer of een deel van het personeel te bepalen aan de hoogte van TI. 
  • Het doel moet zijn om alle til-taken zo te ontwerpen dat TI kleiner dan 1 is, voor zowel het begin als het einde van de tiltaak. 
Figuur 1.
Figuur 1.
Waarden van Ff bij Tilfrequentie, Tilduur en Verticale afstand
Tilfrequentie 
(Tilhandelingen / min)
(F)
Duur Tilarbeid 
<= 1 uur  > 1 maar <= 2 uur  > 2 maar <= 8 uur 
V < 75 cm
(1)
V >= 75 cm
(2)
V < 75 cm
(3)
V >= 75 cm
(4)
V < 75 cm
(5)
V >= 75 cm
(6)
<= 0.2  1.00  1.00  .95  .95  .85  .95 
0.5  .97  .97  .92  .92  .81  .81 
.94  .94  .88  .88  .75  .75 
.91  .91  .84  .84  .65  .65 
.88  .88  .79  .79  .55  .55 
.84  .84  .72  .72  .45  .45 
.80  .80  .60  .60  .35  .35 
.75  .75  .50  .50  .27  .27 
.70  .70  .42  .42  .22  .22 
.60  .60  .35  .35  .18  .18 
.52  .52  .30  .30  .00  .15 
10  .45  .45  .26  .26  .00  .13 
11  .41  .41  .00  .23  .00  .00 
12  .37  .37  .00  .21  .00  .00 
13  .00  .34  .00  .00  .00  .00 
14  .00  .31  .00  .00  .00  .00 
15  .00  .28  .00  .00  .00  .00 
> 15  .00  .00  .00  .00  .00  .00 
Toelichting bij tabel: Waarden van Ff bij Tilfrequentie, Tilduur en Verticale afstand
Bepaling van F: 
Bij het beoordelen van de tilsituatie moet minimaal de tilfrequentie over een periode van 15 minuten vastgesteld worden. Het aantal tilhandelingen gedeeld door de gemeten tijdsduur is de tilfrequentie (F). 
Kolom (1) en (2) zijn van toepassing: 
Als een tilduur van minder dan 1uur gevolgd wordt door een pauze of niet-tilwerkzaamheden gedurende minimaal 120% van de voorafgaande tilarbeid. 
Kolom (3) en (4) zijn van toepassing: 
Als langer dan een uur maar minder dan 2 uur wordt getild met een rust van 30 % van de tilduur. 

Als de tiltijd minder dan 1 uur is en de rustijd minder is dan 120%. 
Kolom (5) en (6) zijn van toepassing: 
Als langer dan 2 uur tot maximaal 8 uur wordt getild en bij tillen gedurende minder dan 2 uur met minder dan 30 % rust. 

Meer informatie?

  • Uitgebreide toelichting op de NIOSH norm in het officiële manual:
    "Applications Manual For the Revised NIOSH Lifting Equation "(Engelstalig)
 
TERUG NAAR TOP PAGINA